Home   Onderwerpen   Gezondheid en zorg   Mantelzorg   Dementie   Tips voor de omgang

Tips om met een dementerende om te gaan

Is uw partner, vader of moeder dementerend, dan zijn er allerlei manieren om de gevolgen van de ziekte wat draaglijker te maken. Hier zijn tips en adviezen hoe u het beste met uw naaste om kunt gaan.

Agenda, notities en briefjes

Om dingen niet te vergeten, kunt u gebruik maken van een notitieblok, agenda, briefjes. Laat uw naaste alles opschrijven wat hij of zij niet moet vergeten.

In latere stadia van dementie kan het handig zijn om uw woorden te combineren met foto's of plaatjes. Heeft u het over uw zoon Mark, laat dan een foto van Mark zien. Dat helpt uw naaste om te begrijpen over wie u het heeft.

Een briefje achterlaten

Gaat u even weg, noteer dan op het memobord wanneer u weer terugkomt. Of leg een briefje op een logische plek neer.

Communicatietips

  • Gebruik korte zinnen en praat langzaam.
  • Stel maar één vraag tegelijk.
  • Geef niet meer dan één advies of taak tegelijk.
  • Benoem zoveel mogelijk wat er op dit moment gebeurt of wat u doet. Probeer dat zo concreet mogelijk te maken.
  • Als u wilt dat uw naaste iets gaat doen, laat er dan geen tijd overheen gaan. Voorbeeld: "We gaan even samen afwassen." En u pakt meteen de afwasteil.
  • Stel geen vragen waarop uw naaste het antwoord niet weet (Is de buurvrouw vanmorgen op bezoek geweest?). Dat maakt hem of haar alleen maar onzeker.
  • Benader uw naaste van voren, zodat hij of zij u kan zien en u oogcontact kunt maken.

Pictogrammen

Lukt het uw naaste niet meer om woorden goed te interpreteren, dan kunt u ook pictogrammen of plaatjes (ook op het memobord) gebruiken.

Tijdsbegrippen concretiseren

Maak tijdsbegrippen concreet. Bijvoorbeeld: "Het is nu 10 uur: koffietijd!"

Hulpmiddelen

Behalve een memobord of wekkertje zijn er nog meer hulpmiddelen die mensen met dementie helpen om zelfstandig te functioneren. Bijvoorbeeld:

  • een simpele telefoon
  • een afstandsbediening met grote toetsen
  • een klok met duidelijke notatie

De Hulpmiddelenwijzer heeft een overzicht van hulpmiddelen die handig zijn voor mensen met dementie. Dementiewinkel.nl is een webwinkel die volledig is gespecialiseerd in oplossingen voor mensen met dementie.

Structuur en routine

Zorg voor een vaste dagindeling.

Iemand met dementie ervaart zijn omgeving als onoverzichtelijk en onzeker. Structuur en routine geven houvast. Om de dag goed door te komen, helpt het om op vaste tijden op te staan, te eten, te rusten en andere activiteiten te doen.

U kunt eventueel ook een plan- of memobord ophangen waarop u de tijden van alle activiteiten noteert: 8.00 uur opstaan, 10.00 uur koffiedrinken, enzovoort. Dat biedt steun.

Misschien kunt u inspiratie opdoen door te kijken naar hulpmiddelen die helpen om structuur in de dag te houden. U kunt ook eens kijken op Dementie-winkel.nl voor hulpmiddelen.

Wekkertje voor de medicijnen

Bent u er niet de hele dag en moet uw partner of ouder op een bepaalde tijd medicijnen innemen? Gebruik dan een wekker en zet die naast het medicijnendoosje.

Er zijn speciale pillendoosjes waaraan u kunt zien of uw uw medicijn hebt ingenomen. Of met een alarm erop. U vindt voorbeelden op de Hulpmiddelenwijzer. Uw apotheek kan u daar misschien ook mee helpen.

Alles op een vaste plek

Leg voorwerpen altijd op een vaste plaats, zoals notitieblok, agenda, sleutels, portemonnee, medicijnen, enzovoort.

Zelf laten doen

Actief blijven is goed voor iemand met dementie. Laat hem of haar zoveel mogelijk zelf doen, ook al gaat het niet helemaal goed of langzaam.

Neem geen taken uit handen, omdat u het zelf sneller of beter kunt. Richt u samen op de mogelijkheden, niet op de beperkingen. Dingen die echt moeilijk gaan, kunt u samen doen. Zo voorkomt u dat uw naaste gefrustreerd raakt, omdat iets niet meer lukt.

Betrekken bij activiteiten

Probeer uw naaste zoveel mogelijk te betrekken bij activiteiten. Iemand met dementie voelt zich vaak onzeker en heeft de neiging zich af te zonderen.

Activiteiten en ontspanning zijn wel belangrijk voor een dementerende. Denkt u aan het doen van een spelletje, de krant samen doornemen, handenarbeid, zingen, samen een boterham smeren.

Uw naaste kan het misschien niet zo lang volhouden en zijn tempo ligt vast ook lager dan vroeger.

Netjes en sociaal wenselijk

Een dementerende verliest het besef van wat wel en niet netjes is, of sociaal wenselijk is. Het is logisch dat u dat erg vervelend vindt.

U kunt maar het beste rustig blijven, en uw naaste even helpen om de kleren goed vast te maken bijvoorbeeld, dan steeds te corrigeren.

Geborgenheid en vertrouwen

Voor een persoon met dementie is het hier en nu steeds onduidelijker. Zijn eigen leven en zijn geschiedenis verdwijnen uit zijn geheugen.

Probeer dus zoveel mogelijk aan te sluiten op de belevingswereld van degene met dementie; bij wat iemand nog wel weet, wil en kan. Zo is het makkelijker om te praten en samen dingen te doen. En zorgt u voor vertrouwd en veilig gevoel.

Accepteren en aanpassen

Het kan lastig zijn, maar probeer u aan te passen aan de veranderende mogelijkheden van uw naaste.

Denk bij alles wat niet meer zo goed gaat, of het echt noodzakelijk is. Of dat het ook op een andere manier kan en mag.

Als bijvoorbeeld het eten met mes en vork niet meer gaat, maar met een lepel wel, dan is daar toch niets mis mee? Wil uw naaste persé de rode trui aan, waar al een vlekje op zit? Maak daar dan geen punt van, maar accepteer het.

Achtergrondfoto